Na rynku wydawniczym ukazało się/ukaże się niebawem kilka pozycji, które z różnych przyczyn mogą być ważne i inspirujące. Poniżej zamieszczam krótki przegląd.
Magdalena Saryusz-Wolska
“Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka”
UNIVERSITAS
Niemiecka pamięć jest szczególna, gdyż wyrasta z konieczności dokonania rozrachunku z wyjątkowo trudną przeszłością. Żyjemy dziś w czasach, gdy świadków największej katastrofy XX wieku jest coraz mniej. Niezbędne jest więc poszukiwanie sposobów uwolnienia pamięci od jednostkowego spojrzenia i wpisania jej w kontekst kulturowy. W oparciu o różne podejścia i metodologie próby takie podejmują: Jan i Aleida Assmannowie, Harald Welzer, Astrid Erll, Birgit Neumann, Günter Butzer, Renete Lachmann, Jörn Rüsen i Andreas Huyssen. Przekraczają oni granice dyscyplin, zakreślają nowe obszary badawcze i pokazują, że pamięć jest jednym z najbardziej fascynujących pojęć współczesnej humanistyki.
Spis treści można zobaczyć na witrynie Wydawcy.
Bożena Shallcross
“Rzeczy i zagłada”
UNIVERSITAS
Jako jedno z najważniejszych doświadczeń historii XX wieku i modernizmu Zagłada przemawia do nas dzisiaj w języku śladów – jako wizualna migawka, materialny strzęp czy echo traumatycznej pamięci. Owa ocalała reszta jest tekstem Zagłady na równi z pisanymi świadectwami. Książka ta stawia pytanie o to, czym jest reszta i ślady pozostałe po uprzedmiotowionej ofierze i po przerobionej ludzkiej somie, a przede wszystkim jak dalece przerób ludzkich zwłok lub ich rozkład wespół z recyklingiem przedmiotów zacierały istniejącą pomiędzy nimi ontologiczną różnicę. Rozważając lekcję przedmiotu jako niezbywalną część mechanizmu ludobójstwa, sporo uwagi poświęca się dziełom sztuki i artefaktom o wysokiej wartości fiskalnej. Tymczasem Zagłada, pojmowana jako wydarzenie materialne, opowiada też o błahych rzeczach – narzędziach kuchennych, sukniach, walizkach – istotnych dla przetrwania i prawem metonimii świadczących o tożsamości ich użytkowników. Jak nigdy dotąd człowiek był systematycznie pozbawiany takiej właśnie własności. Toteż w narracjach o grabieży rzeczy, ich przechodzeniu z rąk do rąk lub ukrywaniu w szczelinach ciała ujawnia się szczególny rodzaj bliskości z człowiekiem wywołanej granicznym doświadczeniem i przez to doświadczenie zrywanej.
Spis treści dostępny na witrynie Wydawcy.
Sylwia Chutnik
“Dzidzia”
ŚWIAT KSIĄŻKI
Kolejna książka laureatki Paszportu “Polityki”. Jest rok 1944. W podwarszawskich Gołąbkach Stefania Mutter denuncjuje Niemcom dwie Polki, skazując je na śmierć. Pół wieku później wnuczka Stefanii, Danuta, rodzi Dzidzię: zdeformowaną fizycznie i upośledzoną dziewczynkę.
Dzidzia jest… “zemstą Historii” i utrapieniem. Może zostanie świętą w miejscowym kościele? Wstrząsająca, kontrowersyjna opowieść o naszym narodowym charakterze, kompleksach i głupocie. Klimat makabrycznego snu.
Spotkałem się z opiniami zarówno pochlebymi, jak i delikatnie krytycznymi. Komentarzy zdecydowanie negatywnych nie zaobserwowano.
Monika Bolach
“Płeć jako agrafka. O twórczości Witolda Gombrowicza”
EUROPEJSKIE CENTRUM EDUKACYJNE
Książka zawiera badania dotyczące dzieł Witolda Gombrowicza, przeprowadzone z perspektywy gender. W odczytaniu, jakie proponuje autorka, twórczość Gombrowicza staje się polem walki płci kulturowej i biologicznej, a w końcu miejscem bolesnego wyzwolenia podmiotu z płci. Możliwość wolności odkryta zostaje w obnażeniu ułudy tkwiącej w przekonaniu o stabilności własnej tożsamości. Nowatorstwo spojrzenia pozwala odnaleźć w kanonicznych już utworach świeżość pierwszych interpretacji odkrywanego dopiero/na nowo Gombrowicza. Stanowi jednocześnie głos w dyskusji na temat poszukiwania miejsca dla własnego ‘ja’ nieuwikłanego w kolonizatorskie dookreślenia języków naukowych.
W związku z tym, że moja praca magisterka poświęcona jest właśnie Gombrowiczowi, to zapewne wkrótce kupię pracę Bolach. Co zasługuje na uwagę, książka spotkała się z bardzo życzliwą opinią prof. Marii Janion.
Jaroslaw Iwaszkiewicz
“Dzienniki 1956 - 1963, t.2″
CZYTELNIK
Drugi tom trzytomowej edycji Dzienników Jarosława Iwaszkiewicza (1894-1980) to nie tylko interesująca kontynuacja wielu wątków z tomu poprzedniego. Rok 1956, będący cezurą w najnowszej historii Polski, stanowi także datę graniczną w diariuszu Iwaszkiewicza, który w swoich zapiskach coraz więcej uwagi poświęca wydarzeniom politycznym. Pisarz silnie przeżywa polski Październik, z napięciem śledzi rozwój wypadków na Węgrzech, zastanawia się nad genezą swojego politycznego „zaślepienia”. Jednocześnie jego zapiski nie tracą intymnego charakteru. Ważne – by nie powiedzieć: eksponowane – miejsce zajmuje homoseksualny związek pisarza z Jerzym Błeszyńskim. Dramatyczna historia tej miłości, mająca swoje literackie odzwierciedlenie w Kochankach z Marony, wiele mówi o życiu uczuciowym Iwaszkiewicza, o jego wrażliwości, dojmującej potrzebie miłości, poczuciu osamotnienia.
Książka ma swoją premierę 1 marca.
Andrzej Friszke
“Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi”
ZNAK
W ”Anatomii buntu” Andrzej Friszke, próbuje przełamać utarty i uproszczony obraz naszych najnowszych dziejów. Świetne pióro autora, nowatorskie podejście do źródeł (w tym także tych zgromadzonych w IPN) i przede wszystkim grono niezwykłych osób, jakie spotkamy na kartach tej książki, sprawiają, że jej lektura to przygoda z historią Polski.
Premiera: 1 marca.
Z fragmentami książki prof. Friszke można się zapoznać na witrynie Wydawcy. Część publikacji będzie zawierał również najbliższy numer “Krytyki Politycznej“.
Na podobny temat:
